bạc phếch
Định nghĩa
- Tính từ:
- Bị phai màu, mất màu, trở nên nhợt nhạt và cũ kỹ do tác động của thời gian, ánh nắng hoặc sử dụng lâu ngày: "bạc phếch" miêu tả trạng thái một vật (thường là vải, quần áo, tranh ảnh) đã mất đi màu sắc ban đầu, trở nên lợt lạt, xấu xí vì bị bạc màu nhiều.
- Mang sắc thái tiêu cực, gợi sự tàn tạ, cũ nát: "bạc phếch" không chỉ đơn thuần là phai màu mà còn nhấn mạnh sự xuống cấp, thiếu sức sống, trông như đã trải qua thời gian dài sử dụng hoặc phơi nhiễm.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Chiếc áo sơ mi xanh ngày nào giờ đã bạc phếch. (Chiếc áo sơ mi từng có màu xanh đậm nay đã mất màu, trở nên nhợt nhạt và cũ kỹ.)
- Tấm ảnh cưới treo trên tường đã bạc phếch vì nắng. (Tấm ảnh cưới bị ánh nắng làm phai màu, trông lợt lạt và cũ nát.)
- Bộ quần áo lao động của anh ấy bạc phếch đến nỗi không còn nhận ra màu gốc. (Bộ quần áo lao động mất màu nhiều đến mức không thể đoán được màu ban đầu.)
Các cách sử dụng nâng cao
"bạc phếch màu sắc": nhấn mạnh sự phai màu nghiêm trọng.
- Những bức tường sơn xanh nay đã bạc phếch màu sắc, trông thật tiêu điều. (Những bức tường mất màu sơn, trở nên lợt lạt và cũ kỹ.)
"bạc phếch theo thời gian": diễn tả sự tác động của thời gian làm phai màu.
- Tấm rèm cửa bạc phếch theo thời gian, từ màu đỏ rực chuyển thành hồng nhạt. (Tấm rèm cửa mất màu dần dần vì thời gian, từ đỏ đậm thành hồng nhẹ.)
Biến thể và từ gần giống
Bạc màu (tính từ): bị phai màu, mất màu (thường nhẹ hơn "bạc phếch").
- Chiếc áo này đã bạc màu sau nhiều lần giặt. (Chiếc áo mất màu nhẹ sau khi giặt nhiều lần.)
Phai màu (tính từ): mất màu dần dần, thường do ánh sáng hoặc thời gian.
- Bức tranh phai màu vì treo lâu ngày. (Bức tranh mất màu dần vì thời gian treo.)
Từ đồng nghĩa
- Lợt lạt: nhạt màu, không còn đậm nét, thường dùng cho vải vóc.
- Cũ kỹ: cũ nát, không còn mới, nhưng không nhất thiết chỉ về màu sắc.
- Tàn tạ: hư hỏng, xuống cấp, thường dùng cho đồ vật hoặc cảnh vật.
Thành ngữ liên quan
Bạc phếch như giẻ rách: so sánh với giẻ rách để nhấn mạnh sự cũ nát, mất màu trầm trọng.
- Chiếc mũ của ông lão bạc phếch như giẻ rách. (Chiếc mũ cũ nát, mất màu đến mức trông như giẻ rách.)
Bạc phếch vì nắng mưa: mất màu do tác động của thời tiết.
- Tấm biển quảng cáo ngoài trời bạc phếch vì nắng mưa. (Tấm biển quảng cáo bị phai màu vì phơi nhiễm lâu ngày dưới trời nắng mưa.)